Aydınlatma projesi; mekanın kullanım amacına (çalışma, dinlenme, teşhir, üretim gibi) göre gereken ışık düzeyinin belirlenmesi, armatür tipi ve yerleşiminin bu ihtiyaca göre planlanması ve tüm bunların elektrik devre şemasıyla bir bütün haline getirilmesiyle yapılır. Aydınlatma yalnızca estetik bir tercih değil, mekanın işlevine bağlı teknik bir hesaptır.
Bu yazıda aydınlatma projesinin adımlarını anlatıyoruz; genel elektrik tesisat projesini ayrı bir yazımızda, aydınlatma devrelerinin bağlandığı panoyu da ayrı bir yazımızda ele aldık.
Doğru armatürü seçmek önemli olsa da, bir aydınlatma projesi aynı zamanda hangi noktaların aydınlatılacağını, hangi devrelerin ayrı anahtarla kontrol edileceğini ve toplam yükün panoya nasıl yansıyacağını da kapsar. Yalnızca armatür değişimiyle yapılan bir "aydınlatma iyileştirmesi", mekanın gerçek ihtiyacını karşılamayabilir.
Bir çalışma masası, bir depo koridoru ve bir vitrin, birbirinden çok farklı ışık düzeyi ve renk sıcaklığı gerektirir; bu ihtiyaç mekanın işlevine göre değişir ve proje aşamasında ayrı ayrı hesaplanır. Aynı armatür tipinin her mekanda kullanılması, bazı alanlarda yetersiz, bazılarında ise gereksiz yüksek bir aydınlatmaya yol açabilir.
Genel aydınlatma, bir mekanın tamamını dengeli şekilde aydınlatırken; görev aydınlatması belirli bir işin yapıldığı noktaya (tezgah üstü, okuma köşesi, montaj hattı gibi) odaklanan ek bir ışık kaynağıdır. İyi bir aydınlatma projesi, genel ve görev aydınlatmasını birlikte planlayarak hem genel konforu hem de spesifik iş noktalarının ihtiyacını karşılar.
Armatürlerin tavana veya duvara nereye yerleştirileceği, hem ışığın eşit dağılımını hem de gölgelenme olmadan çalışılabilmesini etkiler; bu yerleşim sonradan değiştirilmesi zor bir karardır çünkü kablo güzergahı ve tavan boşluğu buna göre şekillenir. Bu yüzden yerleşim, uygulamadan önce plan üzerinde netleştirilmelidir.
Bir mekandaki aydınlatmanın tamamı tek bir anahtar ve tek bir sigortaya bağlanırsa, hem günlük kullanım esnekliği kaybolur (örneğin yalnızca bir bölümü açma imkanı olmaz) hem de o devredeki bir arıza tüm aydınlatmayı aynı anda etkiler. Bu yüzden aydınlatma projesinde devreler, kullanım alanlarına göre ayrı gruplara bölünür.
Hareket sensörü, gün ışığı sensörü veya zaman rölesi gibi otomasyon bileşenleri eklenecekse, bu ihtiyaç en baştan projeye dahil edilmelidir; çünkü bu bileşenler standart bir anahtar devresinden farklı kablolama gerektirebilir. Sonradan eklenmek istenen bir otomasyon, mevcut tesisata bağlı olarak ek kablolama veya panoda küçük bir düzenleme gerektirebilir.
Doğru armatür tipi ve doğru devre planlaması, gereksiz yere fazla veya sürekli açık kalan aydınlatmayı azaltarak enerji tüketimini düşürür; bu, yalnızca armatür teknolojisiyle değil, projenin bütünsel tasarımıyla da ilgilidir. İyi planlanmış bir aydınlatma projesi, hem konforu artırır hem de gereksiz enerji tüketimini azaltır.
Dış mekan aydınlatması, hava koşullarına dayanıklı ekipman seçimi, güvenlik amaçlı aydınlatılması gereken noktaların (giriş, yürüyüş yolu gibi) belirlenmesi ve genellikle iç mekana göre daha uzun kablo güzergahları gerektirir. Bu farklar, dış mekan aydınlatmasının ayrı bir proje kalemi olarak ele alınmasını gerektirir.
Yeni inşaatta aydınlatma projesi kaba inşaat aşamasında planlanırken, mevcut bir mekanda proje mevcut pano kapasitesi ve kablo güzergahı dikkate alınarak revize edilir; bu revizyon bazen yalnızca armatür ve anahtar değişimiyle, bazen ek kablolamayla yapılabilir. Hangi kapsamda çalışılacağı, mekanın yerinde incelenmesiyle netleşir.
Mekanın kullanım amacını, hangi noktaların öncelikli aydınlatılması gerektiğini ve varsa otomasyon beklentisini not almak, projeye başlamadan önce atılabilecek en somut ilk adımdır. Bu bilgilerle yapılan bir keşif, hem armatür seçimini hem de devre planını gerçek ihtiyaca göre şekillendirir.
Armatür sayısı ve kalitesi, aydınlatılacak nokta sayısı, kablo güzergahının uzunluğu ve varsa sensör/otomasyon kapsamı, bir aydınlatma projesinin toplam bedelini oluşturan ana kalemlerdir; sabit bir "aydınlatma projesi kaç para" rakamı bu yüzden verilemez. Gerçekçi bir bütçe, mekanın yerinde incelenip ihtiyaç listesinin netleşmesiyle ortaya çıkar.
Techno Fusion'da: Aydınlatma projelerini mekanın kullanım amacına göre projelendiriyoruz; armatür yerleşiminden devre gruplandırmasına kadar planı sahada netleştirip net bir teklifle sunuyoruz.