Elektrik tesisatı yenileme maliyetini tek bir kalem değil; alanın metrekaresi, kullanılan kablo kesiti, pano tipi ve devre sayısı, yük hesabı ile sıva altı/üstü tercihi birlikte belirler. Bu yüzden "elektrik tesisatı yenileme kaç para" sorusunun sabit bir cevabı yoktur, gerçek rakam ancak yerinde keşifle netleşir.
Bu yazıda fiyatı oluşturan kalemleri tek tek ele alıyoruz; tesisatın ne zaman yenilenmesi gerektiğini ayrı bir yazımızda, panonun kendisini de ayrı bir yazımızda anlattık.
Bir yenileme projesinin toplam bedeli genellikle şu kalemlerin toplamından oluşur: malzeme (kablo, boru, priz/anahtar, pano ve koruma cihazları), işçilik (söküm, kanal açma, çekim, montaj) ve varsa sıva/boya gibi tamamlayıcı işler. Her kalem, binanın yapısına ve talep edilen konfora göre ayrı ayrı şekillenir.
Daha büyük bir alan, daha fazla priz/anahtar noktası, daha uzun kablo güzergahı ve genellikle daha büyük bir pano anlamına gelir; bu da doğrudan malzeme ve işçilik süresini artırır. Ancak metrekare tek başına belirleyici değildir — aynı metrekarede az veya çok sayıda oda/nokta olması da toplam maliyeti değiştirir.
Kablo kesiti, taşınacak yük miktarına göre belirlenir; aydınlatma hattı ile beyaz eşya veya klima gibi yüksek akım çeken hatların kesiti farklıdır. Daha kalın kesitli kablo hem daha pahalıdır hem de kanal/boru çapını büyütebilir; bu yüzden doğru kesit seçimi hem güvenlik hem maliyet açısından önemlidir ve yük hesabına dayanmalıdır.
Devre sayısı arttıkça (aydınlatma, priz, beyaz eşya, klima gibi ayrı hatlara bölündükçe) pano da büyür, daha fazla sigorta ve kaçak akım rölesi gerekir. Panonun kendisini ayrı bir yazımızda ele aldık; burada önemli olan nokta, devre sayısının hem güvenlik hem konfor açısından fazla sadeleştirilmemesi gerektiğidir.
Yük hesabı, binada aynı anda çalışması beklenen cihazların toplam güç talebini belirleyip buna göre kablo kesiti, pano büyüklüğü ve ana şalter kapasitesini netleştiren mühendislik adımıdır. Bu hesap yapılmadan verilen bir fiyat, ya eksik kapasiteli bir tesisata ya da gereksiz yere büyütülmüş bir bütçeye yol açabilir.
Sıva altı tesisat kanal açma, geçirme ve sıva/boya tamamlama gerektirdiği için işçilik süresi daha uzundur; sıva üstü kablo kanalı ise işçilik açısından daha hızlı olsa da görünürlüğü nedeniyle genelde belirli mekanlarda (depo, atölye gibi) tercih edilir. Hangi yöntemin toplamda daha uygun olduğu, mekanın kullanım amacına göre değişir.
Eski bir binada mevcut tesisatın sökümü, duvar/döşeme durumu ve önceden öngörülmemiş ek noktalar (yeni priz, ayrı hat gibi) maliyeti artıran ek iş kalemleridir; sıfırdan inşa edilen bir yapıda ise tesisat kaba inşaat aşamasında planlandığı için genellikle daha öngörülebilir ilerler. Bu fark, aynı metrekaredeki iki proje arasında bile belirgin bir bütçe farkı yaratabilir.
Yukarıdaki kalemlerin her biri projeye özgü olduğu için, görülmeden verilen bir rakam ya gerçekçi olmayan şekilde düşük kalır ya da ihtiyaç duyulmayan bir güvenlik payı yüzünden yüksek çıkar. Güvenilir bir fiyat, ancak alanın yerinde görülmesi ve yük hesabının çıkarılmasıyla ortaya konabilir.
İlk adım, mevcut tesisatın yaşını, kaç noktaya ihtiyaç duyulduğunu ve varsa yüksek güç çeken cihazları (klima, elektrikli fırın, şarj istasyonu gibi) not almaktır; bu bilgilerle yapılan bir keşif, hem doğru kablo/pano seçimini hem de gerçekçi bir bütçeyi netleştirir. Rakamsız bir tahmin yerine, keşfe dayanan net bir teklif her zaman daha güvenilirdir.
Aynı kesitteki iki kablo veya aynı görünen iki priz, iletken saflığı ve izolasyon kalitesi açısından birbirinden farklı olabilir; daha kaliteli malzeme genellikle biraz daha yüksek bir birim fiyata sahiptir ama uzun vadede daha az arıza ve daha güvenli bir tesisat sunar. Fiyat teklifi karşılaştırırken yalnızca toplam rakama değil, kullanılacak malzemenin markasına ve standardına da bakmak, ileride ek maliyet doğurabilecek bir riski önceden görmeyi sağlar.
Bazı teklifler yalnızca kablo ve priz değişimini kapsar, panonun kendisini ve içindeki sigorta/kaçak akım rölesi gibi koruma cihazlarını dışarıda bırakabilir; oysa eski bir pano yeni tesisatın yükünü güvenle taşıyamayabilir. Bu yüzden bir teklif alırken panonun da kapsam dahilinde olup olmadığının açıkça belirtilmesi, sonradan çıkabilecek bir ek maliyet sürprizini önler.
Techno Fusion'da: Elektrik tesisatı yenileme taleplerinde önce sahaya çıkıp yük hesabını çıkarıyor, kablo kesitinden pano seçimine kadar kalem kalem net bir teklif sunuyoruz; saha ekibimiz keşif sonrasında bağlayıcı bir fiyatla döner.