Bir GES'in yıllık ürettiği enerji miktarı, kabaca kurulu güç (kWp) ile bölgenin yıllık güneşlenme/üretim katsayısının çarpımıyla tahmin edilir. Ancak gerçek üretim; panel verimi, kurulum açısı/yönü ve gölgelenme gibi etkenlerle bu kaba tahminden sapabilir, bu yüzden net bir kWh rakamı ancak projeye özel bir üretim simülasyonuyla verilebilir.
Bu yazıda üretimi belirleyen değişkenleri tek tek ele alıyoruz; fiyatı ve amortismanı ayrı yazılarımızda inceledik, burada odak yalnızca "ne kadar üretir" sorusudur.
Yaklaşık üretim, kurulu güç (kWp) ile bölgenin yıllık ortalama güneşlenme saatinin ve bir performans katsayısının çarpılmasıyla tahmin edilir; performans katsayısı, kablo kayıpları, inverter verimi ve sıcaklık etkisi gibi gerçek dünya kayıplarını temsil eder. Bu formül yalnızca bir başlangıç noktasıdır, kesin rakam saha koşullarına göre yapılan bir simülasyonla netleşir.
Bölgenin yıllık güneşlenme süresi ve gün içindeki ışınım yoğunluğu, üretimin en temel girdisidir; aynı kurulu güce sahip iki sistem, farklı bölgelerde belirgin şekilde farklı yıllık üretim değerine ulaşabilir. Mevsimsel farklılıklar da bu sürenin bir parçasıdır.
Panel verimi, gelen güneş ışığının ne kadarının elektriğe dönüştürüldüğünü ifade eder; daha verimli bir panel, aynı alanda daha fazla kurulu güç sığdırmayı ve dolayısıyla daha fazla üretim elde etmeyi mümkün kılar. Zamanla panel veriminde kademeli bir düşüş (degradasyon) yaşanması da normaldir, bu konuyu panel ömrünü ele alan yazımızda ayrıca işledik.
Panellerin güneşe bakış açısı (eğim) ve yönü (azimut), gün boyunca alınan ışınım miktarını doğrudan etkiler; bölgeye göre değişen bir optimum açı/yön kombinasyonu vardır ve bu, keşif sırasında çatının fiziksel koşullarına göre belirlenir. Yanlış yönlendirilmiş bir kurulum, aynı ekipmanla bile daha düşük üretim verebilir.
Komşu bina, baca, anten veya ağaç gibi bir engelin panellerin bir kısmına düşürdüğü gölge, yalnızca gölgelenen panelin değil bazen bağlı olduğu string'in tamamının üretimini düşürebilir. Bu yüzden keşif sırasında çatının gün boyu gölgelenme durumu ayrıca değerlendirilir.
Yaz aylarında hem gün uzunluğu hem ışınım yoğunluğu daha yüksek olduğu için üretim genellikle kış aylarına göre belirgin şekilde fazladır; yıllık üretim projeksiyonu bu mevsimsel dalgalanmayı ortalama olarak yansıtır, her ay aynı miktarda üretim beklenmemelidir.
Beklenenden az bulutlu/güneşli bir yıl, bakım eksikliği, beklenmedik gölgelenme veya ekipmanda küçük bir arıza, gerçek üretimin projeksiyondan sapmasına neden olabilir. Bu sapmaları erken fark etmenin yolu, üretim verisini düzenli takip etmektir.
Modern inverterlerin çoğu, üretimi gerçek zamanlı ve geçmişe dönük olarak gösteren bir izleme uygulaması veya web portalıyla birlikte gelir; bu araç, beklenmedik bir üretim düşüşünün erken fark edilmesini sağlayan pratik bir kontrol noktasıdır.
kWp, sistemin anlık en yüksek üretim kapasitesini (panellerin etiket gücünü) ifade ederken kWh, belirli bir süre boyunca fiilen üretilen toplam enerji miktarını gösterir. Bir sistemin "5 kWp" olması, yılda tam olarak belirli bir kWh üreteceği anlamına gelmez; gerçek üretim yukarıda anlatılan tüm değişkenlerin bileşkesidir.
İki komşu bina aynı kW gücünde panel kullansa bile, birinin çatı yönü güneye diğerininki doğuya bakıyorsa veya biri kısmen gölgede kalıyorsa, yıllık üretimleri belirgin şekilde farklı çıkabilir. Bu yüzden "komşumun sistemi şu kadar üretiyor" bilgisi, kendi çatınız için doğrudan bir referans olarak alınmamalıdır.
Saha ekibi, çatının yönünü, eğimini, gölgelenme durumunu ve bölgenin güneşlenme verisini bir araya getirerek bir üretim simülasyon yazılımıyla yıllık ve aylık üretim tahmini hazırlar; bu tahmin teklifin bir parçası olarak paylaşılır. Simülasyon gerçek üretimle birebir aynı çıkmayabilir ama gerçekçi bir aralık sunar.
İzleme uygulamasından takip edilen günlük/aylık üretim, geçmiş dönemlerle veya benzer güneşlenme koşullarındaki başka bir günle karşılaştırıldığında beklenmedik bir düşüş fark edilebilir; bu düşüş kirlenmiş bir panelden, gölgelenen bir string'den veya bir inverter arızasından kaynaklanabilir. Üretim verisini düzenli okumak, hangi bakım adımının öncelikli olduğuna karar vermenin en pratik yoludur.
Hayır, panel veriminin yıllar içinde kademeli olarak azalması (degradasyon) nedeniyle üretim, sistemin ömrü boyunca çok yavaş ama düzenli bir düşüş eğilimi gösterir; bu düşüş kaliteli bir panelde oldukça sınırlı kalır ve üretici performans garantisi kapsamında öngörülür. Bu konuyu panel ömrünü ele aldığımız yazımızda ayrıca detaylandırdık.
Techno Fusion'da: Keşif sırasında çatınızın veya arazinizin konumuna, yönüne ve gölgelenme durumuna göre bir üretim simülasyonu hazırlıyor, teklifimizi genel bir ortalamaya değil bu simülasyona dayandırıyoruz.