Çatı GES kurulumu için genel olarak üç başlıkta onay gerekir: çatının panel yükünü taşıyabildiğine dair statik uygunluk değerlendirmesi, EDAŞ ile yapılan şebeke bağlantı anlaşması ve varsa mülkiyet/ortak alan onayı. Konutlarda yapı ruhsatı süreci genellikle basitleştirilmiş şekilde işler, ancak bu da projenin ölçeğine göre değişebilen bir başlıktır.
Bu üç başlık birbirini takip eden ayrı adımlar değil, çoğu zaman paralel yürüyen bir bütündür; saha ekibi keşif sırasında hangisinin ne zaman devreye gireceğini netleştirir.
Çatının taşıyıcı sistemi panellerin ek yükünü kaldıramıyorsa, ne bağlantı başvurusunun ne de kurulumun bir anlamı kalır; bu yüzden statik değerlendirme genellikle sürecin en başında yapılır. Eski veya yorgun bir çatı iskeletinde, panel montajından önce güçlendirme gerekebilir.
Statik uygunluk ve sistem boyutu netleştikten sonra, EDAŞ'a şebeke bağlantı başvurusu yapılır; onaylanan bağlantı gücü, kurulacak inverter kapasitesini ve gerekiyorsa sayaç/pano değişikliğini belirler. Bu anlaşma tamamlanmadan sistem şebekeye bağlanamaz.
Kendi müstakil çatınızda bu adım genellikle basittir; ancak apartman veya site gibi ortak alanlı yapılarda, çatı ortak mülkiyet sayıldığı için kat malikleri kurulunun onayı gerekir. Bu konuyu apartman özelinde ayrı bir yazıda daha ayrıntılı ele aldık.
Tarımsal sulama amaçlı GES projelerinde, arazinin kullanım amacına ve pompanın bağlantı şekline göre ek bir değerlendirme gerekebilir; bu başlığı tarımsal sulama GES'ine ayırdığımız yazıda ayrıca inceledik. Genel prensip aynıdır: statik/teknik uygunluk ve EDAŞ süreci burada da geçerlidir.
Statik değerlendirmeden başvuru evraklarının hazırlanmasına, EDAŞ ile yazışmalardan devreye alma testine kadar sürecin teknik kısmı saha ekibi tarafından yürütülür; proje sahibinin genellikle yalnızca mülkiyet/onay belgelerini sağlaması ve kurul kararı gibi kendi tarafındaki adımları tamamlaması beklenir.
Panel montajı, statik uygunluk onaylandıktan sonra başlayabilir; ancak sistemin şebekeye canlı olarak bağlanması, EDAŞ bağlantı anlaşması ve geçici kabul süreci tamamlanmadan yapılmaz. Bu sıralama, hem güvenlik hem de mevzuata uyum açısından önemlidir.
Eksik veya güncel olmayan belgeler, çatı statik durumunun beklenenden zayıf çıkması ve EDAŞ'ın bölgesel iş yükü, süreci en çok geciktiren etkenlerdir. Belgelerin baştan eksiksiz hazırlanması, sürecin öngörülebilir ilerlemesine en çok katkı sağlayan adımdır.
Teknik değerlendirme ve EDAŞ yazışmaları saha ekibi tarafından yürütülse de, mülkiyet belgelerinin sağlanması, apartman/site söz konusuysa kurul kararının alınması ve gerekli imzaların zamanında atılması proje sahibinin sorumluluğunda kalır. Bu adımların gecikmesi, teknik süreç ne kadar hızlı ilerlerse ilerlesin toplam süreyi uzatabilir.
Mülk sahibi olmayan bir kiracı, mülk sahibinin yazılı onayıyla çatıya GES kurdurabilir; bu onay, EDAŞ başvurusunun bir parçası olarak talep edilen belgeler arasında yer alır. Uzun vadeli bir kira ilişkisinde bu tür bir yatırım genellikle mülk sahibiyle birlikte değerlendirilir çünkü sistemin kullanım süresi kira süresinden uzun olabilir.
Her EDAŞ, kendi hizmet bölgesindeki şebeke altyapısına ve iş yüküne göre bağlantı başvurularını değerlendirir; bu yüzden aynı büyüklükteki bir proje, farklı bir ilde farklı bir süreçle ilerleyebilir. Sabit hizmet illerimizde bu bölgesel farkları önceden bildiğimiz için süreç planlamasını buna göre yapıyoruz, diğer illerde ise keşif sırasında ilgili EDAŞ'ın güncel uygulamasını netleştiriyoruz.
Panel montajının ne zaman başlayacağı, statik onayın ne zaman tamamlandığına bağlıyken, sistemin şebekeye canlı bağlanacağı tarih EDAŞ bağlantı anlaşmasının onay tarihine bağlıdır; bu iki takvim örtüşmediğinde kurulum tamamlanmış ama devreye alınamamış bir sistem ortaya çıkabilir. Saha ekibi, bu iki süreci mümkün olduğunca paralel ilerletecek şekilde koordine eder.
GES kurulu bir mülkün satışı veya devri söz konusu olduğunda, statik uygunluk belgesi ve EDAŞ bağlantı anlaşması gibi evraklar, yeni malikin sistemi sorunsuz devralabilmesi için gerekli olabilir; bu belgelerin düzenli saklanması, ileride yaşanabilecek bir devir sürecini kolaylaştırır.
Konut dışı yapılarda, bina kullanım amacına göre (örneğin bir üretim tesisi veya depo) ilgili mevzuata bağlı ek bir teknik onay ihtiyacı ortaya çıkabilir; bu, tesisin mevcut yapı ruhsatı ve kullanım sınıfına göre değişen bir başlıktır. Bu tür ek onay gereksinimleri, statik değerlendirmeyle birlikte proje kapsamında ayrıca kontrol edilir.
Techno Fusion'da: Statik değerlendirmeden EDAŞ bağlantı anlaşmasına kadar tüm izin sürecini saha ekibimizle birlikte yürütüyoruz; proje sahibinin takip etmesi gereken adımları keşif sonrası net bir şekilde paylaşıyoruz.