Lisanssız GES, EPDK mevzuatı kapsamında belirli bir kurulu güç sınırının altında kalan (güncel üst sınır genellikle 5 MW'a kadar tanımlanır) güneş enerji sistemlerinin, ayrı bir üretim lisansı almadan, sadeleştirilmiş bir başvuru süreciyle kurulabilmesini ifade eder. Konut ve çoğu ticari veya tarımsal çatı GES projesi bu kapsamda değerlendirilir.
Mevzuat zaman zaman güncellendiği için burada kesin bir madde numarası veya sabit bir süre vermek yerine, sürecin genel işleyişini ve hangi başlıkların takip edilmesi gerektiğini anlatıyoruz; güncel sınır ve oranlar için başvuru anında ilgili EDAŞ'a teyit alınması gerekir.
Belirli bir gücün altındaki üretim tesisleri, ayrı bir şirket kurma veya üretim lisansı alma yükümlülüğü olmadan, çoğunlukla kendi tüketimini karşılamak amacıyla devreye alınabilir. Bu sadeleştirme, küçük ve orta ölçekli GES projelerinin idari yükünü azaltmayı hedefler.
Konut sahipleri, ticari işletmeler, tarımsal sulama tesisi işletenler ve sanayi tesisi sahipleri, kendi tüketim noktalarında lisanssız kapsamda GES kurabilir. Başvuru sahibinin mülk sahibi olması şart değildir; kiracı statüsünde de, mülk sahibinin onayıyla süreç yürütülebilir.
Süreç genel hatlarıyla başvuru, teknik değerlendirme, bağlantı anlaşmasının imzalanması, kurulum ve geçici kabul aşamalarından oluşur. Her aşamada EDAŞ'ın kendi teknik kriterleri ve bölgesel altyapı kapasitesi belirleyici olur.
Hayır. Kurulu güç, panellerin toplam üretim kapasitesini ifade ederken bağlantı gücü, EDAŞ'ın şebekeye bağlanmasına izin verdiği azami gücü tanımlar; bu iki değer projeye göre birbirinden farklı olabilir. Bağlantı gücü, mevcut şebeke altyapısının kapasitesine göre şekillenir.
Süre; bölgeye, ilgili EDAŞ'ın iş yüküne ve projenin ölçeğine göre değişir. Genellikle birden fazla aşamadan oluşan bir süreç olduğu için sabit bir gün sayısı vermek yanıltıcı olur; güncel süre beklentisi için başvuru sırasında ilgili EDAŞ'tan bilgi alınmalıdır.
Tapu veya kira sözleşmesi gibi mülkiyet/kullanım belgesi, çatı statik uygunluk beyanı, tek hat şeması ve kimlik/vergi bilgileri sık istenen belgeler arasındadır. Tam belge listesi projenin ölçeğine ve ilgili EDAŞ'ın güncel uygulamasına göre değişebilir.
Lisanssız üretimin temel amacı öz tüketim ve mahsuplaşmadır; fazla üretimin şebekeye satışı ayrı ve daha sınırlı koşullara tabi bir başlıktır. Güncel satış koşulları için başvuru öncesinde ilgili kuruma danışılması gerekir.
Yürürlükteki projeler genellikle başvuru anındaki koşullara tabi kabul edilir, ancak bu konu da projeye ve güncel düzenlemeye göre değişebilen bir başlıktır. Kesin bir taahhüt yerine, başvuru öncesinde güncel mevzuatın teyit edilmesi en güvenli yaklaşımdır.
Lisanslı üretim, belirli bir gücün üzerindeki ve doğrudan enerji satışını amaçlayan, ayrı bir şirket kurulmasını ve EPDK'dan üretim lisansı alınmasını gerektiren çok daha kapsamlı bir süreçtir; büyük ölçekli santral yatırımlarında karşımıza çıkar. Konut, işletme veya tarımsal sulama amaçlı çoğu çatı/arazi GES projesi ise kurulu güç sınırının altında kaldığı için lisanssız kapsamda değerlendirilir ve bu daha sade sürecin avantajından yararlanır.
Bir bağlantı başvurusu, bölgedeki şebeke kapasitesinin yetersiz kalması veya teknik bir uyumsuzluk nedeniyle reddedilebilir ya da koşullu onaylanabilir; bu durumda genellikle farklı bir bağlantı gücü önerisi veya ek bir teknik düzenleme talep edilir. Ret veya koşullu onay projenin tamamen iptali anlamına gelmez, çoğu zaman revize bir başvuruyla süreç devam edebilir.
Sürecin ana muhatabı bölgedeki EDAŞ (elektrik dağıtım şirketi) olsa da, projenin ölçeğine göre yerel belediye ve tarımsal arazilerde ilgili tarım kurumları da sürece dahil olabilir. Bu çok paydaşlı yapı, başvuru sahibinin tek başına takip etmesi zor olabilecek bir koordinasyon gerektirir.
Eksik veya güncel olmayan mülkiyet belgesi, hatalı hazırlanmış tek hat şeması ve talep edilen bağlantı gücünün gerçek ihtiyaçla uyumsuz belirlenmesi, başvuru sürecinde en sık karşılaşılan aksaklıklardır; bu hatalar genellikle sürecin baştan tekrarlanmasına veya ek bir düzeltme talebine yol açar. Başvuru öncesi belgelerin bir teknik ekip tarafından kontrol edilmesi, bu tür gecikmelerin büyük kısmını baştan önler.
Hayır, lisanssız üretimin temel avantajlarından biri de budur; konut veya mevcut bir işletme, kendi tüzel/gerçek kişiliğiyle başvuru yapabilir, ayrı bir enerji şirketi kurma zorunluluğu yoktur. Bu, süreci özellikle küçük ve orta ölçekli öz tüketim projeleri için önemli ölçüde sadeleştiren bir noktadır.
Bağlantı başvurusu ve teknik değerlendirme kapsamında bazı kalemler (örneğin sayaç değişimi veya belirli bir teknik inceleme) ücrete tabi olabilir; güncel tarife ve hangi kalemlerin ücretli olduğu ilgili EDAŞ'ın kendi mevzuatına göre belirlenir ve zaman içinde güncellenebilir. Bu yüzden kesin bir ücret tablosu yerine, başvuru sırasında ilgili EDAŞ'tan güncel bilgi alınması en doğru yaklaşımdır.
Techno Fusion'da: GES projelerinde EDAŞ bağlantı başvurusu dahil izin sürecinin tamamını sizin adınıza takip ediyoruz; güncel mevzuat ve bölgesel uygulama farklarını başvuru öncesinde netleştirip projenize yansıtıyoruz.